لینک خرید در پایین صفحه قرار دارد.

فایل آماده پرینت(با فرمت ورد)

تعداد صفحات:5

فرار مغز ها و عوامل مؤثر در آن

سرمايه انساني ماهر يکي از مهمترين عوامل انکار ناپذير در توسعه اقتصادي و اجتماعي هر جامعه است. مهاجرت افراد متخصص در واقع به معناي انتقال نيروي انساني ماهر از کشورهاي مبدا(عموماً کشورهاي جهان سوم يعني دقيقاً همان کشورهايي که نياز مبرم به نيروي کار آزموده و متخصص دارند) به کشورهاي پيشرفته مي باشد.

خروج اين سرمايه انساني زنگ خطري براي کشورهاي جهان سوم به حساب مي آيد زيرا نه تنها اينگونه کشورها را با تنگناي نيروي انساني ماهر روبرو مي سازد که جبران آن بسيار مشکل است بلکه وابستگي اين کشورها را نيز به کشورهاي صنعتي هر روز فزونتر مي کند.

ايران در زمره کشورهايي است که با مسئله فرار مغزها روبرو بوده و مهاجرت متخصصان آن در سطح بالايي قرار دارد.جدول شماره 1 کشورهاي مهاجرفرست را بر حسب بالاترين مهاجرت افراد تحصيلکرده د رسال 2000 نشان مي دهد. براساس جدول زير ايران در سال 2000 با بيش از 300 هزار مهاجر نيروي انساني ماهر در رتبه پانزدهم قرار داشته است

اگرچه ايران از نظر قدر مطلق تعداد مهاجران در سال 2000 در رديف پانزدهم بوده است ولي در بين کشورهاي فوق به لحاظ نسبت تعداد مهاجران تحصيلکرده به کل مهاجران ايران جزو 4 کشور اول با بالاترين نرخ مهاجرت تحصيلکرده ها بوده است

1-پائين بودن سطح توسعه و درآمد سرانه کشور

پژوهشهاي مختلف نشان مي دهد که ارتباط نيرومندي بين مهاجرت افراد تحصيلکرده و سطح توسعه و درآمد سرانه کشور وجود دارد در واقع شکاف بين سطح زندگي و درآمد سرانه کشورهاي ثروتمند و کمتر برخوردار يکي از عوامل مهاجرت افراد تحصيلکرده به کشورهاي پيشرفته است. مهارت نهاده اي است که دستمزد آن را عرضه و تقاضاي بين المللي تعيين مي کند در حالي که دستمزد افراد بي سواد، غير ماهر و غير متخصص را عرضه و تقاضاي داخلي کشور تعيين مي کند. در واقع افراد ماهر و متخصص به دليل وجود تقاضا در کشورهاي ديگر از قدرت انتخاب بالاتري برخوردار بوده و در صورت پائين بودن سطح دستمزد در کشور مبدا سهل تر و کم هزينه تر مي توانند اقدام به مهاجرت کنند.فيزيکدان ها، متخصصين و تحليلگران مالي، حسابداران، رياضيدانها، پزشکان متخصص، مهندسان بويژه در رشته هاي نفت و گاز، پتروشيمي، صنايع، کامپيوتر و.... داراي تقاضاي نسبتاً زيادي در کشورهاي پيشرفته بوده و از احتمال مهاجرت بيشتري برخوردارند.

2-ساير عوامل اقتصادي

علاوه بر در آمد سرانه و تفاوتهاي درآمد انتظاري بين کشور مبدا و مقصد ساير عوامل اقتصادي مانند نرخ بيکاري در کشور مبدا و تفاوت آن با نرخ بيکاري کشور مقصد نيز در مهاجرت متخصصين مؤثر مي باشد و انتظار مي رود که با بالارفتن نرخ بيکاري تحصيلکرده ها در کشور مبدا ميزان مهاجرت افراد ماهر نيز افزايش يابد.

3- نظام آموزش عالي

در اکثر کشورهاي در حال توسعه تقاضا براي آموزش عالي بسيار بالاست. علت اصلي بالا بودن تقاضا در اين کشورها از يک طرف مربوط به موقعيت و پرستيژ اجتماعي دارندگان مدرک تحصيلات عالي و از طرف ديگر به دليل رايگان بودن بخش عمده نظام آموزشي عالي است که ريشه در دولتي بودن آن دارد. متاسفانه با وجود بالا بودن تقاضا براي ورود به دانشگاه نظام اقتصادي قابليت جذب خيل عظيم فارغ التحصيلان را نداشته و نتيجه آن عرضه مازاد فارغ التحصيلان دانشگاهي است که نمي توانند در اقتصاد داخلي جذب شوند. با بالا رفتن نرخ بيکاري فارغ التحصيلان احتمال مهاجرت آنان نيز افزايش مي يابد. علاوه بر اين نظام آموزش عالي در اکثر کشورهاي در حال توسعه از دو ويژگي ديگر نيز برخوردار است که روند مهاجرت را تسريع مي کند:

الف- از يک طرف نظام آموزش عالي افراد زيادي را در رشته هايي آموزش مي دهد که ارتباط ضعيفي با نيازهاي اقتصادي-اجتماعي کشور دارد.